Nhà tài trợ

1
1
3
Brot

Hoạt động

Cộng đồng có đoàn kết thì quyền lực của luật tục mới mạnh

  • Làng Ka Bay, dân tộc Ja Rai là một cộng đồng đoàn kết, bảo vệ luật làng và phát huy vai trò già làng, trưởng thôn trong việc thực hành luật tục của dân tộc, góp phần ổn định cuộc sống và quản lý tốt nguồn đất, rừng của làng. Ai làm sai cũng bị xử phạt tuỳ theo vụ việc. Theo luật làng thì xử phạt cao nhất là lấy trâu, chứ luật làng không lấy tiền. 

    Dân có đoàn kết thì luật tục mới mạnh
     
    Cách xử phạt vi phạm của làng

    Gần đây có hai vợ chồng người ngoài vào làm thuê. Họ làm lều để ở phía trên Rừng Giọt Nước của Ka Bay. Theo lời kể của anh A’Đíu, Trưởng thôn Ka Bay, họ sinh hoạt tắm, giặt trên đầu nguồn nước của làng.

    “Các thành viên của tổ bảo vệ rừng đi tuần thấy và hỏi vợ chồng thì được biết họ vào đây làm thuê cho công ty Giấy Miền Nam được 10 ngày rồi. Chúng cháu hỏi thì nó cứ ngơ ngơ. Chúng cháu quyết định gọi ông chủ công ty xuống làng làm việc. Thế là ngày mai họ đến gặp già làng xin lỗi và hỏi xử phạt như thế nào? Già làng nói theo luật làng là phải phạt một con trâu hoặc con bò. Hai vợ chồng khóc lóc và nói là lần đầu tiên lên đây nên không biết. Già làng và tổ hoà giải nghĩ rằng bỏ qua không được, phạt nặng cũng không xong, cho nên quyết định phạt một con heo 50 kg, 10 lít rượu, 01 tút thuốc lá, nhưng nếu lần sau tái phạm sẽ bị phạt con trâu. Đại diện công ty trao đổi là muốn trả tiền để làng đi mua cho tiện nhưng già làng dứt khoát không lấy tiền”.

    Cách xử phạt của làng có tính răn đe và giáo dục, không áp đặt và cũng  không vi phạm luật của Nhà nước.
     
    Giáo dục truyền thống

    Làng Ka Bay rất may mắn là vẫn giữ được và thực hiện nghiêm các luật tục của làng. Anh A’Đíu kể tiếp: “Sau khi họ nộp phạt, làng đưa con lợn, rượu và thuốc lá ra nhà Rông để thịt và mời cả làng ra ăn. Trước khi ăn, già làng và trưởng thôn phát biểu: “Mình không muốn ăn nhưng mình phải ăn để mọi người có ý thức bảo vệ rừng, không làm ô nhiễm. Mình ăn là để nhớ đừng vi phạm luật làng”. Thực tế thì người vi phạm luật làng thường là người ngoài, trong làng hầu như không có ai vi phạm”.
     
    Cách xử lý vi phạm của già làng và tổ hoà giải thể hiện tính giáo dục liên thế hệ, tính đoàn kết của cộng đồng, tính kỷ cương và giá trị của luật làng được cộng đồng thực hành bao đời này và đã được con cháu noi theo. Hiện nay hai vợ chồng vi phạm không còn ở trên đầu nguồn nước, cũngkhông làm thuê cho Công ty nguyên liệu Giấy Miền Nam nữa.  
     
     
    CIRUM

Bài viết khác